Cartref >

Dyddiadur Cloddio Lleiandy Llanllyr 2015

Rydym wedi dychwelyd i Llanllyr am bythefnos arall am gloddiad a ariannwyd gan Cadw, er mwyn penderfynu os yw gweddillion y plasty a'r gerddi o'r 18fed ganrif a ddatgelwyd llynedd yn gorwedd dros gweddillion archeolegol y lleiandy ganoloesol. Rydym eto i ddarganfod lleoliad union y lleiandy.

 

Dyddiadur Cloddio Lleiandy Llanllyr 2014

 

Diwrnod 1 Dydd Llun Gorffennaf 6 a Dydd Mawrth 7 Gorffennaf

Mae'r glaw drychynllyd yn rhoi'r gorau i'r gwaith am rhan fwyaf o'n diwrnod cyntaf ar y safle ond fe lwyddom ddechrau yn y prynhawn ac yn parhau ar yr ail ddiwrnod gael gwared y chwyn o ardaloedd coblog y plasty o'r 18fed ganrif a gofnodwyd y llynedd a symud yr ôl-lenwad o'r ffos rydym am ymestyn a cloddio eleni.

Myfyrwyr Lleoliad Gwaith, sef James, Mia a Nell, a ddangosir yma gyda Sarah (o YAD) yn ymuno mewn ac yn gwneud gwaith arbennig o dda yn glanhau'r coblau.

Diwrnod 3 Dydd Mercher 8 Gorffennaf

Parhaodd y gwaith heddiw yn Ffos 3a yn glanhau ar ôl y llynedd.

Ond mae gwaith yn dod i ben tra bod y defaid yn pasio heibio ar eu ffordd i gael eu cneifio ar y fferm.

Bethan yn dangos ei sgiliau newydd ddysgu mewn trowelio.

Diwrnod 4 Dydd Iau 9 Gorffennaf

Wrth i ni drywelio yn Ffos 3a rydym yn dechrau sylweddoli bod llawer yn digwydd yn y ffos hon, a bod yr archaeoleg yn ôl pob tebyg yn llawer mwy cymhleth nag a ragwelwyd gennym yn y lle cyntaf. Beth bynnag, yfory byddwn yn dechrau ymchwilio rhai o'r nodweddion a gweithio allan sut maent yn cysylltu â'i gilydd.

Yn y cyfamser mae'r ardaloedd coblog yn edrych yn dda iawn ar ôl llawer o lanhau gofalus.

Diwrnod 5 Dydd Gwener 10 Gorffennaf

Mae Ffos 3a yn awr yn edrych yn llawer gwell ac rydym yn dechrau gweld y nodweddion yn gliriach. Yn y llun gellir gweld olion hen wal yn rhedeg i'r dde o'r garreg fawr yn y cefndir.

Mae Becky a Nell wedi bod yn gweithio yn yr ardal i'r gorllewin o'r garreg fawr yn Ffos 3a ac wedi darganfod bod y wal a nodir yn Ffos 3a yn parhau tua'r dwyrain.

Fe gafwyd gwared o ardal o goblau i ddatgelu'r wal yn parhau oddi tano ac yn troi ychydig i'r de-ddwyrain.

Diwrnod 6 Dydd Sadwrn 11 Gorffennaf

Yn y bore fe wnaeth beiriant gyrraedd ac fe agorwyd ffos fach (Ffos 10) yn yr ardal lle darganfyddwyd dilyniant o ffosydd llynedd. Cafodd ffos ac o leiaf un twll post eu datgelu. Yn y llun isod mae Sarah, Rob, Caralinda a Ken yn trowelio'r ffos.

Cafodd Ffos 3a ei ymestyn i'r dwyrain. Fe wnaeth Steve, Becky, Joan a Trevor drywelio Ffos 3a ar ôl iddi gael ei ymestyn. Roedd yr ardal carreg yng nghanol y ffos yn y cefndir yn ymddangos yn ddiddorol i ddechrau ond roedd yn profi i fod yn ddi-nod.

Diwrnod 7 Dydd Sul 12 Gorffennaf

Ar ôl y glaw dros nos mae pyllau o ddŵr wedi ffurfio yn y ffosydd.

Fe wnaethom dreulio'r bore yn clirio dŵr allan a glanhau i fyny.

Ond mae'r tywydd gwlyb yn golygu ar ôl trowelio mae'r nodweddion i'w gweld yn glir. Mae'r llun isod yn dangos nodwedd linellol yn croesi Ffos 3a. Ar ôl y ffos gael ei chynllunio rydym yn gobeithio cloddio'r nodweddion yfory.

Yn Ffos 10 mae Sarah, Rob a Caralinda yn cloddio'r ffos - mae Rob yn dod o hyd i'r unig ddarn o grochenwaith!

Diwrnod 8 Dydd Llun 13 Gorffennaf

Beth bynnag, mae'r glaw yn dychwelyd ac nid ydym yn gallu gweithio ar y safle hyd y prynhawn. Mae'r safle yn fwdlyd iawn fel mae Steve a Matthew yn darganfod wrth gwblhau'r gwaith o gloddio Ffos 10.

Rydym yn llwyddo gwneud rhywfaint o recordio yn Ffos 3a.

Ac yn llwyddo i gloddio ychydig o nodweddion yn Ffos 3 cyn i'r glaw trwm sydd i fod yn dod yfory.

Diwrnod 9 Dydd Mawrth 14 Gorffennaf

Mae Amy, Jess a Caralinda yn datgelu ardal newydd o goblau. Mae'r ardal hon yn cyd-fynd â'r ffordd drac a ddangosir ar y map ystâd o 1768 yn cysylltu'r cyrtiau.

Dyma Fran a Hubert yn trywelio Ffos 3a eto gan fod y nodweddion yn profi'n eithaf anodd i ddatod. Tynnwyd y llun yma i ddangos bod staff YAD hefyd yn gwneud rhywfaint o waith.

Diwrnod 10 Dydd Mercher 15 Gorffennaf

O'r diwedd mae'r haul yn tywynnu ac rydym yn Ffos 3a yn ymdrechu i nodweddu'r nodweddion archeolegol cyn i ni rhedeg allan o amser.

Ymhlith y nodweddion a gloddiwyd mae na ddau dwll post wedi eu leino gan gerrig sy'n anarferol gan eu bod mwy na 0.5m o ddyfnder.

Daeth Tony a'i ddrôn i hedfan dros y safle ac i gymeryd lluniau o'r awyr.

Diwrnod 11 a 12 Dydd Iau 16 a Dydd Gwener 17 Gorffennaf

Gyda dim llawer o amser ar ôl cyn y Diwrnod Agored ar Ddydd Sadwrn rydym yn rhuthro i orffen cloddio'r nodweddion diwethaf ac i ddechrau ar y recordio. Mae Caralinda, Alex, Matthew a Becky yn gweithio ar ardal i'r gogledd-orllewin o'r prif arwynebau coblog. Yma rydym wedi darganfod olion waliau a nodweddion cysylltiedig sy'n rhag-ddyddio'r coblau.

Ar ôl yr ardal gael ei lanhau mae'r nodweddion yn cael eu llun wedi tynnu a'u cynllunio.

Mae Hubert a Tomos yn dechrau'r arolygu rydym yn gobeithio gorffen yfory a mae Steve yn dechrau arlunio adran yn Ffos 3a.

Diwrnod 13 Diwrnod Agored Dydd Sadwrn 18 Gorffennaf

Cawsom nifer wych o ymwelwyr ar ein Diwrnod Agored - daeth tua 150 ohonnynt i weld y cloddiad archaeolegol ac i gael gwybod beth oedd wedi cael ei ddarganfod.

Diolch yn fawr i'r gwirfoddolwyr am helpu ar Ddydd Sadwrn: Matthew, Becky, Will, Steve, Bethan, Catrin, Caralinda, Joan, ac i Alice am stepio mewn i helpu Hubert orffen yr arolygu.

Er na wnaethom ddarganfod union leoliad y lleiandy canoloesol yn Llanllyr, wnaethom gofnodi tystiolaeth o weithgaredd sy'n ymddangos i rhagddyddio'r plasty a'r gerddi a ddangosir ar y map ystad 1768. Rydym yn gobeithio bydd dadansoddiad manwl o'r crochenwaith yn ein helpu i ddyddiadu y gweithgaredd hwn yn fwy agos. Yn awr, bydd yr holl dystiolaeth a gasglwyd yn ystod y ddwy flynedd ddiwethaf yn cael eu harchwilio ac adroddiad yn cael ei ysgrifennu amdanynt.

Llawer o ddiolch i Matthew Gee a'i deulu am adael i ni ymgymryd y gwaith cloddio, ac i Matthew a Simon am eu holl gymorth. Hefyd diolch i holl staff YAD ac yn arbennig i'r gwirfoddolwyr niferus a weithiodd mor galed ar y cloddio ym mhob tywydd. Os ydych wedi gweithio am ddiwrnod yn unig neu am yr holl bythefnos - ni fyddai wedi bod yn bosibl heb eich help. Diolch yn fawr!

O'r chwith i'r dde: Hubert, Caralinda, Bethan, Fran, Trevor, Becky, Simon a Matthew yn y blaen.

 

 

 

[click for navigation menu if not present]

[cliciwch am rhestr y pynciau os nad yw'n bresennol]