Cartref >

Capel Sant Padrig, Porth Mawr, Tyddewi 2015

Rhwng y 4ydd a 22ain Mai 2015, bydd Ymddiriedolaeth Archeolegol Dyfed, mewn cydweithrediad â Phrifysgol Sheffield, yn cloddio yng Nghapel Sant Padrig, Porth Mawr unwaith eto. Cloddiwyd y capel a'r mynwent, sydd yn ôl pob tebyg yn dyddio o'r 6ed i'r 11eg ganrif, am y tro cyntaf ym mis Mai 2014 ar ôl i nifer o gladdedigaethau cael ei datgelu o ochr y twyni tywod yn ystod stormydd y gaeaf.

Gyda chymorth nifer o wirfoddolwyr, mae'r cloddio eleni yn gobeithio datgelu mwy o gladdedigaethau cist ac archwilio adeilad cerrig cynnar a ddarganfyddwyd yn Ffos 1 y llynedd. Nod y gwaith cloddio eleni yw sicrhau na fydd unrhyw archeoleg mewn perygl o erydiad arfordirol dros yr hanner can mlynedd nesaf.

Drwy gydol y cloddiad, byddwn yn cynnal teithiau dyddiol o'r safle fel y gall unrhyw un sydd â diddordeb ddod i weld y cloddio a dysgu am y prosiect.

 

Tudalen Prosiectau Capel Sant Padrig

Dyddiadur Cloddio 2014 Capel Sant Padrig

Diwrnod 1 - 4 Mai 2015

Bu Dydd Llun yn nodi ein dychwelyd i'r Traeth Mawr, Sir Benfro ar gyfer ail gam o gloddio ar safle Capel Sant Padrig. Dechreuodd y diwrnod gyda rhywfaint o dywydd da a digon o heulwen – roedd y traeth yn llawn o syrffwyr erbyn i ni gyrraedd i'r safle, ac roedd ymwelwyr yn gwneud y gorau o'u Dydd Llun gwyl y banc.

Ein tasg gyntaf oedd sefydlu pebyll llanast a chael cyfarfod dadfriffio / iechyd a diogelwch cyn i ni fynd i'r safle. Cafodd ffin y safle gael ei sefydlu, ac cafodd y rhan o dir sy'n dod yn ôl o ymyl y twyni tywod (Ffos y llynedd 1) marcio ar gyfer cloddio. Roedd gweddill y diwrnod yn canolbwyntio ar gael gwared (â llaw) y tyweirch a oedd wedi ei rhoi yn ôl yn eu lle ar ddiwedd y prosiect y llynedd; ar adegau roedd hyn yn eithaf anodd gan fod y gwair wedi tyfu yn weddol drwchus mewn mannau. Denodd ein hymdrechion sylw gan nifer o aelodau o'r cyhoedd a ddaeth i weld beth oedden ni yn gwneud ac i chlywed am y prosiect.

Diwrnod 2 - 5 Mai 2015

Wel am gwahaniaeth mae diwrnod yn gwneud! Yn wahanol i ddoe, roedd heddiw yn wlyb, oer a gwyntog - cafodd rhybuddion tywydd garw eu cyhoeddi ar gyfer llawer o dde Cymru, ac cafodd Porth Mawr ei daro'n galed gan y gwynt ar adegau! Ond serch hynny, rydym yn cario ymlaen beth bynnag gan gwisgo gogls amddiffynnol i darian ni o'r dywod a chwythwyd gan y gwynt. Ffocws heddiw oedd parhau i gloddio Ffos 1 a Ffos 2 o llynedd er mwyn dychwelyd i lle naethon ni gorffen tro dwythaf. Unwaith redden ni trwy'r pridd uchaf, roeddem i lawr i dywod a oedd yn llawer haws i gloddio, ond oedd o hefyd yn golygu bod y tywod yn chwythu o gwmpas ym mhob man. Roedd rhaid i ni orffen yn gynnar gan fod y gwynt mor gryf ac roedd yr amodau yn anaddas i weithio. Er gwaethaf y tywydd heddiw, rydym wedi gwneud cynnydd da, ac erbyn diwedd y dydd, roedd y wal orllewinol y capel canoloesol diweddarach yn dangos unwaith eto.

Diwrnod 3 – 6ed Mai 2015

Roedd y tywydd yn ofnadwy unwaith eto heddiw, hefo gwyntoedd cryf iawn yn taro ni o bob ochr! Gwnaeth hyn y gwaith yn anodd iawn ond ddaru ni cario ymlaen beth bynnag ac serch y tywydd, rydym ni'n gwneud cynnydd sylweddol. Heddiw, rydym yn canolbwyntio ar tyllu y wal orllewinol y capel canoloesol diweddarach, ac erbyn diwedd y dydd mae rhan fwyaf o'r wal wedi ei datgelu. Rydym yn dechrau i gael gwared ar y pridd o amgylch y wal orllewinol, yn ogystal a wneud yn siwr ei bod yn glir ar gyfer y diwrnod canlynol o gloddio. Tua diwedd y dydd, daeth yr haul allan i cynhesu ni i fyny, ac er bod y gwyntoedd cryf yn parhau, cawsom ni ymwelwyr i'r safle, oedd yn wych.

Diwrnod 4 – 7fed Mai 2014

Mae'r haul allan, diolch byth! Gyda chymorth gwirfoddolwr newydd , dechreuodd y diwrnod gyda chlirio'r ardal o amgylch y capel canoloesol diweddarach a'i baratoi ar gyfer tynnu lluniau a lluniadu. Parhaodd y gwaith cloddio yn Ffos 1 i glirio llawer o'r ardal honno, ac wrth wneud hynny, dechreuodd rhai claddedigaethau ymddangos. Hyd yn hyn, gallwn weld frig ddwy gladdedigaeth wedi'i leinio hefo cerrig (claddedigaeth cist) ac ella un arall hefyd, ac am y tro cyntaf, gallwn weld amlinell oleiaf un bedd syml (heb cist) ac o bosib un arall hefyd; mae hyn yn gyffrous iawn!

Mae cynnydd sylweddol yn cael ei wneud hefo datgelu wal o strwythur cynharach sy'n rhedeg ar hyd Ffos 1. Bydd mwy o waith cloddio yn datgelu mwy o hynny ac sut y mae'n berthnasol i weddill y fynwent . Tuag at ddiwedd y dydd , rydym yn dechrau gwneud arolwg o'r safle, ac mae'r cynlluniau cyntaf yn cael eu dynnu. Roedd y tywydd da yn golygu bod gennym nifer o ymwelwyr i'r safle heddiw , gan gynnwys un neu ddau o ymwelwyr a ddychwelodd i weld ein cynnydd ers gynharach yn yr wythnos.

 

*** Fflach Newyddion***
Yr ydym newydd gael dyddiadau radiocarbon yn ôl ar gyfer bedwar gladdedigaeth gloddiwyd llynedd, ac mae rhain yn dyddio rhwng canol y 7fed ganrif a dechrau'r 11eg ganrif OC - mae hyn yn newyddion gwych!

Diwrnod 5 - 8 Mai, 2015

Cyn i ni gyrraedd y safle bore ‘ma, roedd y glaw wedi gosod i mewn ar gyfer gweddill y diwrnod yn barod! Rydym yn treulio'r bore yn gweithio ar draws Ffos 1; dechreuon ni baratoi arolwg o'r Ffoss, glanhau ardal o gerrig o flaen wal orllewinol y capel canoloesol diweddarach, ac ymchwilio'r dau bedd syml. Roedd y tywydd mor wael, fodd bynnag, bod cynnydd yn araf, ac ar ol dipyn, dechreuodd y tywod edrych yn debyg i gymysgedd cacen! Erbyn amser cinio roedden ni mor wlyb, penderfynon ni orffen am y diwrnod. Roedd hi mor wlyb na allen ni hyd yn oed cymryd unrhyw ffotograffau!

 

Diwrnod 6 – 9fed Mai 2015

Mae'r glaw wedi mynd (am rwan!). Mae'r tywydd disglair heddiw yn codi ysbryd pawb a oedd yn gweithio yn y glaw ddoe, ac rydym yn barod i cario ymlaen lle naethon ni orffen y diwrnod cynt. Mae grwp bach o wirfoddolwyr newydd yn ymuno gyda ni heddiw, ac mae nhw yn dechrau ar estyn Ffos 1 i'r de a'r gogledd. Wrth cloddio Ffos 1, mae'n dod yn amlwg bod y cerrig o flaen y wal y capel canoloesol diweddarach - a gloddiwyd y diwrnod o'r blaen - mewn gwirionedd wedi'i drefnu mewn siâp bwa. Hyd yn oed yn fwy cyffrous oedd darganfod sgerbwd cyntaf prosiect leni oedd wedi'i claddu o fewn y trefniant-arc carreg! Erbyn diwedd y dydd, mae'r coesau isaf yn weladwy, ac mae'n amlwg bod y sgerbwd yn blentyn. Cawsom nifer o ymwelwyr i'r safle heddiw, yn ogystal â'n taith gerdded dywysedig gyntaf a aeth o'r safle i ben Dewi Sant ac i fyny i Carn Llidi er mwyn archwilio archeoleg y pentir; mae'r tywydd da yn wnaed am ddiwrnod pleserus iawn ar y cyfan.

 

Diwrnod 7 – 10fed Mai 2015

Dechrau sych ond yn cymylog ac yn wyntog. Un o dasgau cyntaf y dydd oedd symud yr olion dynol o'r bedd tu fewn i'r bwa cerrig. Dechreuodd cloddio ar ail gladdedigaeth hefyd; ar y dechrau, roedd y bed yn ymddangos fel unrhyw bedd cist arall, ond wrth i gloddio barhau, daeth yn amlwg bod trefniant o tua ddeg ar hugain o gerrig gwyn cwarts wedi cael ei gosod yn ofalus dros y slabiau capan; bron fel y cerrig mân a geir dros blotiau bedd mewn mynwentydd heddiw. Mae'r cerrig a'r slabiau capan yn cael eu dynnu er mwyn cloddio tu mewn i'r bed; hyn oll a gafwyd oedd llond llaw o asgwrn, a charreg gobennydd wrth ben y bedd. Yn olaf, ar ôl cinio, daethon ni ar hyd i gladdedigaeth baban oedd wedi'i ddiogelu gan slabiau capan llechi. Wrth i ni gloddio yr olion - sy'n fregus iawn oherwydd oedran ifanc yr unigolyn, ond wedi'i cadw'n dda - daeth yn amlwg bod y benglog wedi'i amgylchynu gan nifer o gregyn llygad maharen! Mewn mannau eraill yn Ffos 1, datgelodd gwirfoddolwyr wal ym mhen deheuol y ffos, a chredir fod yn wal derfyn y capel canoloesol diweddarach. Mae'n amlwg bod y wal hon yn crymu rownd ond mae'r mur pellaf wedi cael ei golli i'r môr yn yr ardal sydd bellach yn ymyl y twyni tywod.

Diwrnod 8 – 11fed Mai 2015

Roedd heddiw yn ddiwrnod clir iawn, ond hefyd yn wyntog. Cynhaliwyd nifer o wahanol weithgareddau ar draws y safle heddiw, ac roedd o'n teimlo bod cyflymder y gwaith wedi codi ac bod cymhlethdod y safle yn dod yn fwyfwy amlwg. Cafodd eithaf lot o waith ei neud heddiw ar nifer o gladdedigaethau gwahannol; cafodd slabiau capan eu dynnu o un o'r beddau cist ac ddatgelwyd sgerbwd oedolyn oedd wedi'i cadw'n rhyfeddol o dda. Cafodd bedd arall ei gloddio a'r slabiau capan ei glanhau yn barod ar gyfer codi y sgerbwd y diwrnod canlynol, ac clirwyd llenwad bedd arall er mwyn sicrhau bod holl darnau o asgwrn o'r tu mewn yn cael ei hadfer. Codiwyd sgerbwd baban, o bosibl yn un o'r sgerbydau gorau o'r safle hyd yn hyn, yn ofalus hefyd. Mewn mannau eraill yn Ffos 1, dechreuodd arlunio y wal orllewinol y capel canoloesol diweddarach, tra bod tri wirfoddolwr yn cloddio pwll mawr o flaen y ffos fel bod y stratigraffeg yn weladwy. Rydym yn gobeithio parhau â'r gwaith o gloddio'r pwll hwn a hoffwn i gyrraedd y lefelau cyn y twyni-tywod, ond bydd angen sicrhau bod ochrau'r toriad yn sefydlog cyn i ni wneud hynny gan fod y tywod yn debygol o gwympo wrth iddo sychu allan.

Diwrnod 9 - 12 Mai 2015

Roedd heddiw yn ddiwrnod clir eto, ond er gwaethaf yr heulwen, roedd y gwynt yn brathu! Parhaodd mwy o waith ar nifer o gladdedigaethau unwaith eto; mae cymaint o gladdedigaethau i gloddio ei fod wedi dod yn dasg ddyddiol erbyn hyn. Cafodd y sgerbwd o'r gladdedigaeth cist a agorwyd y diwrnod cyn ei gofnodi yn y fan a'r lle ac yna ei godi. Ar ochr arall y ffos, dechreuwyd cloddio cist arall oedd â carreg troed gweladwy, ac erbyn diwedd y dydd, roedd yn amlwg bod hyn yn cist arall gyda gwasgariad o gerrig mân cwarts gwyn weid'i osod dros y top, yn debyg i'r gladdedigaeth gloddiwyd ar Ddiwrnod 7. Unwaith eto, dim ond swm bach o ddarnau o esgyrn oedd tu fewn i'r bedd. Cafodd penglog ar ymyl y ffos ei godi hefyd. Mae cwpl o wirfoddolwyr wedi dechrau frwsio a hidlo'r asgwrn o gynharach yn yr wythnos, sydd yn help mawr. Mae'r nifer o ymwelwyr sy'n dod i'r safle ar gyfer ein teithiau yn cynyddu mewn maint sy'n wych!

Diwrnod 10 - 13 Mai 2015

Mae'r heulwen yn braf ac does yna ddim gwynt - hyfryd! Dechreuodd y diwrnod gydag ymweliad gan un o wirfoddolwyr o blwyddyn diwethaf, a brynodd gydag ef camera drôn bell-reolaeth a gafodd ei hedfan ar draws y safle i dynnu lluniau lefel isel o'r cloddiad; yn ffodus, ni cafodd y drôn ei ymosod gan wylan oedd yn edrych arno ar un adeg! Yn ogystal, cawsant ffotograffydd awyr gan y Comisiwn Brenhinol Henebion hedfan dros y safle cwpl o weithiau i dynnu lluniau o'r safle o'r awyr. Ar y safle, cafodd sgerbwd ei gofnodi a'i godi o'r gladdedigaeth cist gloddiwyd ar Ddiwrnod 8, tra bod gweddillion o baban gerllaw yn cal eu godi hefyd. Cafodd haen o gregyn llygad maharen, sydd wedi'i lleoli yng nghanol y ffos yn yr ardal o flaen y wal capel, eu dynnu i weld y berthynas rhwng yr haen hon a nodweddion eraill ar y safle. Mae'n dod yn amlwg bod llygaid meheryn yn amlwg ar y safle hwn, ac wedi cael eu darganfod ar y cyd â nifer o gladdedigaethau; bydd arwyddocâd hyn yn cael ei archwilio yn fwy manwl unwaith y bydd y gwaith cloddio yn dod i ben. Mae llun o'r mur gorllewinol y capel diweddaraf yn parhau, ac yr ydym yn awr yn ceisio sefydlu os yw'r wal capel hefo un neu ddau gam o adeiladu. Yn y prynhawn, cawsom ymweliad gan yr Ymddiriedolwyr, Aelodau a staff o Ymddiriedolaeth Archaeolegol Dyfed; cawsant daith o amgylch y safle, ac wedyn taith gerdded i fyny at ben Dewi Sant. Roedd Stephen yn brysur gyda'i chamera heddiw yn ffilmio llawer o weithgarwch, ac rydym yn llwyddo i gael rhai cyfweliadau gwych gyda nifer o wirfoddolwyr. Unwaith eto, roedd llif cyson o ymwelwyr ar gyfer ein teithiau bob awr. Diwrnod gwych ar y safle, gyda digonedd yn mynd ymlaen unwaith eto!

Diwrnod 11 – 14 Mai 2015

Yn ystod oriau gynnar y bore, cawsant ein ddeffro gan swn glaw trwm, ac chwibannu'r gwynt, ac oedd dal i barhau erbyn amser mynd i'r safle! Doedd o ddim yn bosibl cloddio yn yr amodau yma, ac felly, roedd rhaid ffonio rownd y gwirfoddolwyr i ganslo cloddio am y diwrnod. Er oedd hyn yn siomedig, cafodd rhai ohonnom y cyfle i dal i fyny ar gwaith papur angenrheidiol, ac y cyfle i adlewyrchu ar cynnydd y phrosiect hyd yn hyn.

Diwrnod 12 – 15 Mai 2015

Roedd y tywydd yn hyfryd heddiw ar ôl y storm ddoe. Yn ôl ar y safle, roedd rhaid canolbwyntio ar gloddio nifer o gladdedigaethau. Ar ymyl y ffos, darganfyddiwyd rhan o sgerbwd oedd yn plyg-gladdiad anarferol iawn. Gerllaw, roedd cist yn cynnwys gweddillion plentyn ifanc. Cofnodwyd y bedd hwn, ac yna cafod yr olion eu symud. Yn cornel ogledd-orllewinol y ffos, ddarganfyddwyd olion dynol, gan gynnwys dau penglog oedd yn gorchuddio un gladdiad yn y fan a'r lle. Canolbwyntiodd gwaith ar godi yr esgyrn hyn fel bod y gladdedigaeth o dan yr olion yma yn cael eu cynllunio cyn ei gloddio y diwrnod nesaf. Parhaodd gwaith ar y capel canoloesol diweddarach, ac mae'n amlwg hyd yn hyn bod gan y wal orllewinol dau gam o adeiladu, ac bod yna drws wedi'i flocio yn y canol. O flaen y wal, mae gwaith clirio yr arwyneb wedi datgelu llwybr carreg yn arwain i fyny at y drws hwn.

Diwrnod 13 – 16 Mai 2015

Yn y gornel gogledd-orllewin, dechreuodd y dasg trylwyr o gael gwared ar gweddill yr olion dynol oedd yn gorwedd uwchben y gladdedigaeth yn y fan a'r lle. Mae'r dasg hon yn arbennig o feichus oherwydd y tywod meddal; mae un sgwp o dywod yn sy'n dod allan, ac bronyn syth yn cael ei disodli gan dau sgwp arall o dywod! Yn cornel gogledd-ddwyrain Ffos 1, mae haen o dywod wedi cronni yn erbyn wal. Cloddiwyd I tywyd i datgelu haen o bridd, ac tu mewn y haen hwn oedd amlinelliad glir yn diffinio bedd. Ar ochr arall y ffos, datgelodd gwaith cloddio cist fechan, sy'n cynnwys gweddillion plentyn ifanc iawn, a gafodd ei codi erbyn diwedd y dydd. Roedd teithiau y safle I'r cyhoedd yn arbennig o brysur heddiw, heb os oherwydd y tywydd da.

Diwrnod 14 – 17 Mai 2015

Roedd heddiw yn ddiwrnod sych ond gwyntog. Parhaodd y gwaith ar y gladdegiaeth yn y fan a'r lle oedd yn y gornel ogledd-orllewinol. Roedd y gwaith ar y bedd hon yn araf unwaith eto oherwydd y tywod meddal oedd yn cael ei chwythu yn ôl i mewn i'r bedd. Mewn mannau eraill yn Ffos 1, datgelodd gwaith cloddio ambell i gladdedigaeth cist arall felly roedd yn rhaid iddynt gael eu cynllunio a'u cofnodi. Mae'r gwirfoddolwyr sy'n glanhau yr esgyrn yn sicr yn cael eu cadw'n brysur erbyn hyn!

Diwrnod 15 - 18 Mai 2015

Mae heddiw yn nodi dechrau ein wythnos olaf ar y safle. Roedd yn dod yn fwyfwy amlwg yn union faint o waith oedd ar ôl i'w wneud cyn diwedd yr wythnos. Yn ffodus roedd y tywydd yn sych (er gwyntog) felly o leiaf gallem fynd ymlaen â'r gwaith! Yr oedd yn olaf yn bosibl i gael gwared â'r gladdedigath yn y fan a'r lle yn y gornel ogledd-orllewinol; roedd hwn yn rhyddhad mawr o ystyried faint o amser oedd wedi ei wario ar y gladdedigaeth hon oherwydd yr amodau gwyntog a'r dywod oedd yn llenwi'r bedd trwy'r amser. Ar draws y ffos, roedd cynlluniau o'r safle a'i nodweddion amrywiol yn cael eu tynnu a'u cofnodi, tra bod nifer o wirfoddolwyr yn canolbwyntio ar claddedigaethau eraill.

Diwrnod 16 - 19 Mai 2015

Diwrnod ogoneddus heulog, ond oer unwaith eto. Ar ôl tynnu y gladdedigaeth yn y fan a'r lle allan o'r gornel ogledd-orllewinol, daeth yn amlwg fod oddi tano oedd pâr o goesau a oedd yn rhedeg o dan yr adran o flaen y claddigaeth hon! Rhoddwyd sylw i gael gwared ar y tywod oedd yn gorwedd dros y sgerbydau yma er mwyn cloddio'r esgyrn. Mae'n troi allan, bod y gladdedigaeth yn y fan a'r lle wedi torri drwy claddedigaeth dwbl cynharach sy'n cynnwys gweddillion dau unigolyn sy'n gorwedd ochr yn ochr, yn amlwg wedi'i gladdu ar yr un pryd. Ar ochr arall y ffos, ddatgelwyd gornel y strwythur carreg gynnar ar gyfer cynllunio. Mae o leiaf dri mwy o gladdedigaeth cist yn cael ei nodi yn y ffos; mae o nawr yn amlwg nad oes unrhyw ffordd yr ydym yn gallu cloddio pob bedd erbyn diwedd yr wythnos, felly rhaid i ni geisio gwneud cymaint ag y bo modd.

Diwrnod 17 - 20 Mai 2015

Tywydd da unwaith eto sydd yn fendith o ystyried faint mae'n rhaid i ni ei wneud! Mae gwaith ar y gladdedigaeth dwbl yn parhau ar gyfer tynnu'r sgerbwd allan. Gerllaw, mae ddau gladdedigaeth cist yn cael eu glanhau a'u cofnodi cyn y gellid eu hagor. Mae un o'r cistiau yn perthyn i blentyn tra bod y llall yn bedd sylweddol, ac tu fewn, mae olion oedolyn mewn cyflwr arbenning o dda. Roedd aer o gyffro ar y safle pan daethpwyd o hyd i gladdedigaeth cist plentyn a oedd â slab capan hefo croes arno! Mae hyn yn yr ail garreg hefo croes arno (ddarganfuwyd y llall llynedd), ac mae o'n wirioneddol bwysig i'n dealltwriaeth o boblogaethau Cristnogol canoloesol cynnar o Gymru. Mae'r holl weithgaredd y dyddiau diwethaf wedi cael ei ddal ar gamera gan gwneuthuriwr ffilm y prosiect, Stephen , sydd wedi bod ar y safle i ffilmio yr holl sydd wedi bod yn digwydd.

Diwrnod 18 - 21 Mai 2015

Mae'r diwrnod olaf o gloddio go iawn wedi cyrraedd o'r diwedd ... a mae'r pwysau ymlaen! Mae dau o'r claddedigaethau cist yn dal yn y broses o gael eu cloddio ac mae angen symud yr olion dynol cyn diwedd y dydd! Erbyn amser cinio, mae gwaith wedi dechrau ar cwmpasu'r lefel yr ydym wedi ei gyrraedd gyda gorchuddion plastig cyn llenwi gyda tywod. Mae llawer o ymwelwyr yn dod i weld beth sy'n digwydd ar ein diwrnod olaf sy'n wych, er bod gan lawer o'r safle wedi'i orchuddio gan tywod erbyn canol y prynhawn. Mae hyn i gyd yn digwydd yn y cefndir tra bod y gladdedigaeth cist olaf yn cael ei gofnodi a'i cloddio. Mae'r esgyrn olaf yn cael eu symud fel mae swn y JCB (sydd wedi dod i llenwi'r safle gyda gweddill y tywod) yn gallu cael ei glywed ar y traeth islaw! Yn y pen draw, mae'r safle yn cael ei glirio a gall y JCB symud i mewn i gwthio'r holl dywod yn ôl dros y ffos!

Diwrnod 19 - 22 Mai 2015

Mae'r diwrnod terfynnol wedi cyrraedd! Ar ôl llenwi'r ffos ddoe, rhaid i ni nawr ail-osod y tywyrch dros yr safle. Mae'r olion dynol wedi gadael ac ar eu ffordd i Brifysgol Sheffield ar gyfer cofnodi a dadansoddi. Mae o wedi bod yn dair wythnos wych; mae pawb wedi gweithio mor galed, fysa ni ddim wedi gallu gwneud yr holl gwaith heb help y gwirfoddolwyr, ac rydym wedi dod o hyd i gymaint o dystiolaeth archaeolegol bwysig. Mae wedi dod yn fwyfwy amlwg wrth i'r gwaith cloddio mynd ymlaen pa mor arwyddocaol yw Capel Sant Padrig i'n dealltwriaeth o fywyd yn ystod yr oesoedd canol cynnar yng Nghymru. Rydym yn gobeithio y gallwn sicrhau cyllid pellach i ddychwelyd y flwyddyn nesaf i barhau â'n gwaith oherwydd rydym yn gwybod yn union faint mwy o archaeoleg amhrisiadwy sydd yma yn aros i gael eu darganfod.

 

 

 

[click for navigation menu if not present]

[cliciwch am rhestr y pynciau os nad yw'n bresennol]