Diwrnod 1 – 17 Gorffennaf 2005
Diwrnod i osod pethau. Aethpwyd ag offer i’r safle a nodwyd y ffosydd yn barod ar gyfer y gwaith cloddio mecanyddol.

Diwrnod 2 – 18 Gorffennaf 2005
Y gwaith mecanyddol yn dechrau trwy gloddio Ffos 2, a leolir dros fynedfa’r anecs i’r brif amgaead. Yna dechreuwyd ar stripio’r uwchbridd o’r brif ffos, Ffos 1. Yr unig archaeolegwyr ar y safle oedd Ken Murphy, cyfarwyddwr y safle a Dave Williams, un a raddiodd yn ddiweddar o Brifysgol Efrog. Serch hynny, glanhawyd rhan o Ffos 2.

Ar y cyd â’r cloddiad, mae yna arolwg geoffisegol yn cael ei wneud mewn nifer o amgaeadau bychain eraill yn yr ardal. Roedd yr ail ddiwrnod yn ddiwrnod araf, gan fod Bex Carver sy’n arolygu’r arolwg ond wedi cyrraedd yn ôl o’r Iwerddon y noson gynt, a hynny heb rhywfaint o offer hanfodol. Fodd bynnag gyda chymorth Hubert Wilson gosodwyd grid a ddefnyddir i leoli’r arolwg ar Safle A.

Dave yn gwneud ymylon Ffos 2 yn fwy syth

Diwrnod 3 – 19 Gorffennaf 2005
Parhau gyda’r cloddio mecanyddol a’i orffen. Tîm bach o archaeolegwyr – Gwyneth McIntyre o Ganada, Stephanie Corrigan a Erika Palmer o America, Dave Williams a Ken Murphy – glanhawyd Ffos 2 gan ddatgelu pennau uchaf y ffosydd anecs, gan ddechrau ar y gwaith o lanhau’r brif ffos.

Hubert Wilson, Bex Carver a Lloyd Bosworth yn gorffen gosod y grid ar y safle geoffisegol a chwblhau’r arolwg topograffig.

Glanhau Ffos 2, gyda phen draw’r ffosydd anecs yn weladwy

Peiriant yn stripio Ffos 1

Diwrnod 4 – 20 Gorffennaf
Tîm bach – Ken Murphy, Hubert Wilson, Dave Williams, Mike Brack, Anna Schwartz, Kate Davies a Noah Letter – parhau i lanhau Ffos 1. Roedd yn fore gwlyb iawn, ond wnaeth y tywydd glirio yn y prynhawn a chawsom noson heulog. Roedd prif ymylon y ffosydd ar gyfer y fynedfa i’w gweld yn glir, a dechreuodd nodweddion llai megis tyllau pyst a rhigolau gael eu datgelu.

Dechreuodd yr arolwg geoffisegol gyda ffosydd yr amgaead yn dechrau dod i’r golwg.

Gwaith glanhau cychwynnol yn Ffos 1

Geoffiseg. Bex Carver yn ymgymryd â’r geoffiseg yn Safle A

Diwrnod 5 – 21 Gorffennaf
Tîm o 12 o bobl ar y safle yn gwneud cynnydd da yn glanhau dros y creigwely i ddatgelu nodweddion archaeolegol yn Ffos 1. Serch hynny, o ystyried maint y safle hwn mae’r dasg hon yn mynd i gymryd o leiaf dau ddiwrnod arall.

Bex Carver a Lloyd Bosworth yn cwblhau’r arolwg geoffisegol yn Safle A, gan ddatgelu amgaead â ffos ddwbl – amgaead mewnol unionlinellog ac amgaead allanol pantiog.

Y glanhau yn parhau yn Ffos A

Diwrnod 6 - 22 Gorffennaf
Parhau wnaeth y gwaith glanhau ar Ffos 1 gan ddatgelu ffosydd, tyllau pyst a phyllau wedi’u cloddio i mewn i’r creigwely siâl. Daeth ffos lydan ond gweddol isel i’r golwg fel marc clir yn y pridd yn rhedeg o fynedfa’r amgaead. Dechreuwyd ar waith cloddio ym mhen draw un o’r ffosydd mwyaf sydd naill ochr i fynedfa’r amgaead. Darganfyddwyd sawl darn o grochenwaith sy’n dyddio yn fwy na thebyg o ddiwedd yr Oes Haearn ar unwaith. Mae’r math hwn o grochenwaith yn brin iawn yn sir Geredigion, gyda dim ond tri darn wedi’u darganfod mewn safleoedd eraill.

Dechreuwyd ar arolwg geoffisegol yn Safle B, safle a ddarganfyddwyd o ganlyniad i ffotograffiaeth o’r awyr. Mae’r canlyniadau cychwynnol yn dynodi amgaead cylchol, fel a ddangosir ar y ffotograffau awyr, gydag amddiffynfeydd deuglawdd ar un safle. Mae’r gwaith ar y safle hwn yn parhau.

Canlyniadau cychwynnol yr arolwg geoffisegol ar gyfer Safle B gyda’r ffos amddiffynnol dwbl i’w gweld yn glir

Diwrnod 7 - 24 Gorffennaf
Diwrnod gwlyb iawn. Ychydig iawn oedd yn bosibl i’w wneud ar y safle. Serch hynny, cafodd rhywfaint o waith i’w wneud, a darganfyddwyd mwy o ddarnau o grochenwaith o’r Oes Haearn ym mhen draw’r ffos.

Anna Schwartz a Mike Brack yn dal darnau o’r crochenwaith o’r Oes Haearn

Diwrnod 8 - 25 Gorffennaf
Cwblhawyd y gwaith terfynol o lanhau heddiw ar ddiwrnod cymylog ond sych. Datgelwyd tyllau pyst sydd mae’n ymddangos yn un o sawl cam o byrth i’r amgaead yn ogystal â nifer o nodweddion llai, gan gynnwys ffos gwrthglawdd yn y cefn i’r clawdd amddiffynnol sydd bellach wedi mynd. Parhau wnaeth y gwaith o gloddio’r ffos bellaf a dechreuwyd ar y gwaith o gloddio nodweddion eraill.

Y glanhau terfynol yn dangos tyllau pyst y pyrth, pyllau’r ffosydd a nodweddion eraill

Diwrnod 9 - 26 Gorffennaf

Parhau gyda gwaith cloddio ym mhen y ffos ar ochr ddeheuol mynedfa’r amgaead. Gan fod rhagor o grochenwaith o’r Oes Haearn wedi’i ddarganfod penderfynwyd rhidyllu’r holl bridd sy’n dod o’r ffos. Roedd hon yn strategaeth lwyddiannus o’r cychwyn cyntaf wrth i ni ddarganfod rhimynnau o grochenwaith. Dechreuwyd ar y gwaith o gloddio pen ffos y gogledd. Darganfuwyd darn bach o rimyn crochenwaith Brythonig-Rhufeinig Dyffryn Hafren yn syth wedi dechrau cloddio mewn pwll tybiedig.

O ganlyniad i gwblhau arolwg geoffisegol ar Safle B datgelwyd amgaead crwn a mynedfa sydd efallai’n fynedfa gorgyffyrddol. Dechreuwyd ar y gwaith o osod grid yr arolwg er mwyn paratoi ar gyfer gwneud arolwg geoffisegol ar Safle C.

Parhau i gloddio pen ffos y de

Geoffisegol. Arolwg geoffisegol ar Safle B. Mae’r arolwg yn mesur 80m x 80m

Jenny Arnold, Marie Pousset a Judith Van Roemburg yn rhidyllu am ddarganfyddiadau

Geoffiseg ar waith. Ymgymryd â gwaith geoffiseg ar Safle B

Diwrnod 10 - 27 Gorffennaf

Darganfuwyd mwy o ddarnau o grochenwaith o ddiwedd yr Oes Haearn ym mhridd uchaf pen y ffos yn ochr ogleddol y fynedfa ynghyd ag arian Rhufeinig o’r ganrif 1af neu 2il. Darganfuwyd troellen cogail ym mhen ffos y de. Cychwynnwyd ar gloddio tyllau pyst ym mynedfa’r amgaead. Proseswyd samplau pridd o’r gwahanol haenau trwy arnofiant gyda’r bwriad o adfer golosg a deunydd arall wedi’u losgi megis gweddillion planhigion a hadau. Bydd y rhain yn cael eu dadansoddi’n ddiweddarach er mwyn rhoi syniad i ni o amgylchedd ac economi’r safle.

O ganlyniad i arolwg geoffisegol ar Safle C datgelwyd amgaead crwn o fewn amgaead hirgrwn mwy o faint. Bydd y gwaith yn parhau ar y safle hwn dros yr ychydig ddiwrnodau nesaf.

Lloyd Bosworth gyda’r arian Rhufeinig a ddarganfuwyd ym mhen y ffos

Mike Brack, Stephanie Corrigan a Gemma Challis yn arnofio samplau o bridd

Louise Austin gyda darn o grochenwaith Oes Haearn o un o’r tyllau pyst

Laura Proctor yn archwilio’r hyn a lawrlwythwyd o’r arolwg geoffisegol ar Safle C yn y cae

Diwrnod 11 -28 Gorffennaf

Ychydig iawn o waith yr oedd yn bosibl i’w wneud ar y safle oherwydd y glaw trwm dros nos a’r glaw diddiwedd yn ystod y dydd. Treuliwyd y rhan fwyaf o’r dydd yn y babell fwyd. Yn ystod y cyfnodau sychach cloddiwyd rhan o dwll postyn a ffos balisâd. Credir bod y palisâd wedi llunio gwrthglawdd gefn i’r clawdd amddiffynnol, ond mae angen gwneud rhagor o waith er mwyn cadarnhau hyn.

Cloddio’r ffos balisâd

Dyma lle y treuliwyd y rhan fwyaf o’r diwrnod – yfed te a darllen Harry Potter

Detholiad o grochenwaith o’r Oes Haearn a throellen cogail o’r safle

Diwrnod 12 - 29 Gorffennaf

Parhau wnaeth y gwaith o gloddio dau o’r tyllau pyst i fynedfa’r amgaead. Darganfuwyd crochenwaith Brythonig–Rhufeinig o ddiwedd yr Oes Haearn yn y ddau. Gwnaed rhagor o waith yn y fynedfa i ben y ffos, a dechreuwyd ar wneud gwaith ar byllau a rhigolau o fewn yr amgaead.

Oherwydd problemau gyda’r magnetomedr ychydig iawn o gynnydd a wnaed ar yr arolwg geoffisegol.

Y gwaith cloddio yn parhau ym mhen ffos y de

Darlun cyffredinol o’r cloddiad

Diwrnod 13 - 31 Gorffennaf

Yn dilyn diwrnod haeddiannol o’r gwaith gwnaed cynnydd da gyda thîm llai o faint, gyda’r cloddio yn parhau ym mhen y ffos, tyllau pyst a rhigolau.

Cwblhau’r arolwg geoffisegol ar Safle C.

Arolwg geoffisegol o Safle C wedi’i gwblhau

Dominic Sharrock yn cloddio rhigol gul wrth ymyl ffens

Jenny Davies yn gweithio ar ffos. Yn fwy na thebyg fe fyddai palisâd yma fel gwrthglawdd wrth gefn y clawdd amddiffynnol

Diwrnod 14 - 1 Awst

Parhau wnaeth y gwaith ym mhen y ffosydd a’r tyllau pyst yn y fynedfa. Cloddiwyd dau set o dyllau pyst yn rhannol a’i cofnodi, sydd yn fwy na thebyg yn cynrychioli dau gam yn y gwaith o adeiladu’r porth. Darganfuwyd darnau bach o grochenwaith Brythonig-Rufeinig o ddiwedd yr Oes Haearn yn un o’r tyllau pyst.

Dechreuwyd ar yr arolwg geoffisegol yn Safle D.

Astrid Caseldine archaeolegydd palaeoamgylchedd o Goleg Prifysgol Dewi Sant yn archwilio darn gogleddol y ffos

Cloddio a chofnodi’r tyllau pyst ym mynedfa’r amgaead

Yn dilyn gwaith cloddio’r dydd aeth pawb i fwynhau’r trip i fryngaer Y Foel Drigarn ym Mynyddoedd y Preseli

Diwrnod 15 - 2 Awst

Wnaeth y gwaith o gloddio pen y ffosydd gyrraedd dyfnder o 1.70m ac oherwydd pryderon ynglyn â diogelwch penderfynwyd rhoi grisiau i mewn er mwyn peidio â chael un darn mwy na 1.70m o uchder. Mae yna fantais i’r strategaeth hon gan ei bod yn rhyddhau mwy o haenau uchaf y cloddiad sy’n gyfoethog o ran yr arteffactau i’w cloddio. O fewn pen ffos y gogledd mae’r cerrig mawr yn fwy na thebyg yn dod o’r rhagfur sydd wedi dymchwel ar y clawdd amddiffynnol. Yn Ffos 2 mae’r gwaith terfynol o gloddio pen y ffosydd anecs wedi’i gwblhau.

O ganlyniad i gwblhau’r arolwg geoffisegol ar Safle D datgelwyd amgaead bychan unionlin. Ni ddatgelwyd unrhyw nodweddion mewnol.

Arolwg geoffisegol ar Safle D

Cloddio pen ffos y gogledd yn dangos y cerrig o’r rhagfur sydd wedi dymchwel

Naomi Henderson yn cloddio pen ffos y gogledd o’r anecs – Ffos 2

Diwrnod 16 - 3 Awst

Diwrnod o gofnodi ac atgyfnerthu. Dechreuwyd ar y gwaith o grisiau i mewn i rannau o ben y ffos a pharhau i gofnodi’r nifer o dyllau pyst a rhigolau.

Dechreuwyd ar arolwg geoffisegol o safle E, caer bentir fawr fewndirol.

Gwaith cloddio ar fynd yn Ffos 1 gyda Ffos 2 yn y cefndir. Nid tyllau pyst y porth i fynedfa’r amgaead

Xanthe Hayes-Yapp, Dom Sharrock a Gwynaeth McIntyre yn cloddio a chofnodi’r tyllau pyst

Kate Davis a Stephanie Corrigan yn dechrau ar arolwg geoffisegol o Safle E

Diwrnod 17 - 4 Awst

Trwy barhau i gloddio pen y ffosydd gwelwyd eu bod o leiaf 2.5m o ddyfnder ar ffurf V. Darganfuwyd troellen cogail a darn o grochenwaith Brythonig-Rufeinig Dyffryn Hafren mwy na 3m i lawr y y pen deheuol. Nid yw gwaelod y ffosydd wedi eu cyrraedd hyd yn hyn. Trwy ymestyn y cloddio ym mhen y ffosydd darganfuwyd mwy o grochenwaith Brythonig-Rufeinig/o ddiwedd yr Oes Haearn. Darganfuwyd darn o fortariwm Brythonig-Rufeinig mewn darn gwag isel o fewn yr amgaead.

Rhoddwyd y gorau i wneud arolwg geoffisegol ar Safle E gan nad oedd y gradiomedr yn gweithio’n iawn. Dyma’r safle olaf i’w arolygu.

Sue Ingold a Rhiannon Comeau gyda darn o fortariwm

Gellir weld ychydig o’r ffos amddiffynnol ar y gaer bentir yn Safle E cyn y rhoddwyd y gorau i’r arolwg geoffisegol

Anna Schwartz a Mike Brack gyda throellen cogail o ben ffos y gogledd

Diwrnod 18 - 5 Awst

Trwy symud yr haenau uchaf ym mhen y ffosydd darganfuwyd dau ddarn arall o Grochenwaith Samian a darn o ymyl Crochenwaith Brythonig-Rufeinig Malvern. Ni ddatgelwyd unrhyw strwythurau amlwg wrth barhau i gloddio’r tyllau pyst a rhigolau

Symud clogfaen o lenwad pen ffos y gogledd

Lindsay Deuchars gyda darn o Grochenwaith Malvern o ben ffos y de

Y gwaith cloddio yn parhau ym mhen ffos y gogledd

Diwrnod 19 - 6 Awst

Trwy ddychwelyd yn ôl i dywydd poeth yr haf gwnaed cynnydd da wrth gloddio’r pyllau a thyllau pyst llai. Cyrhaeddwyd gwaelod pen ffos y gogledd. Dechreuwyd ar y gwaith o lanhau’r rhannau o’r ddau ben er mwyn paratoi ar gyfer tynnu lluniau a chofnodi.

Mwynhau’r haul amser cinio

Y rhan wrth fynedfa prif ffos y gogledd wedi’i chloddio’n llwyr

Diwrnod 20 - 7 Awst

Cwblhau cloddio Ffos 2. Ar wahân i’r ffosydd, cloddiwyd a chofnodwyd dau dwll pyst bychain a rhigol isel ar hyd llinell y ffens. Yn Ffos 1 glanhawyd rhan o ben ffos y de er mwyn paratoi ar gyfer arlunio. Cwblhawyd y gwaith cloddio ar sawl twll pyst bychain.

Cloddiwyd Ffos 2 yn llwyr

Cloddiwyd y fynedfa i ben ffos y de yn llwyr

Diwrnod 21 - 8 Awst

Mae fwy neu lai y cloddiad cyfan wedi’i gwblhau, ar wahân i symud rhagor o bridd uchaf pen ffos y de gyda’r bwriad o ddod o hyd i ragor o arteffactau, a chanolbwyntiwyd ar y gwaith o gofnodi a glanhau’r safle er mwyn cymryd y ffotograffau terfynol. Ar ddiwedd diwrnod poeth iawn golchwyd llwch y safle ymaith gydag ymweliad â’r traeth lleol.

Noah Letter a Pwyll ap Stifin yn cofnodi rhan o ben ffos y gogledd

Chwilio am bethau o ben ffos y de

Wedi’r gwaith – gwylio’r dolffiniaid ym Mae Ceredigion

Diwrnod 22 - 9 Awst

Y diwrnod olaf un ar y safle – ffotograffiaeth a chwblhau darluniadau.

Golygfa o ran o’r cloddiad wedi’i gwblhau

Y tîm cloddio ar y diwrnod olaf un ar y safle

Diwrnod 23 - 10 Awst

Ail lanw’r safle

Ail lanw’r safle